Çin’den uydu motorunda rekor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Çin, büyük irtibat uyduları, askeri platformlar ve derin uzay araçları için kritik değere sahip yeni uydu motorunu test etti. 750 newton itki üreten motor, 14 saati aşan kesintisiz çalışma müddetiyle ABD ve Avrupa’daki emsal sistemlerin üzerine çıktı.

Çin, yörünge yükseltme hareketlerinde kullanılan yeni uydu motoruyla dikkat çeken bir test gerçekleştirdi. Xi’an merkezli China Academy of Aerospace Propulsion Technology tarafından geliştirilen yükseltilmiş motor, 750 newton itki üretiyor.

Motor, haziran ayının sonundaki birinci uçuşunda Communication Technology Demonstrator 26A uydusunda kullanıldı. Uydu, 23 Haziran’da Çin’in Hainan eyaletindeki Wenchang Uzay Fırlatma Merkezi’nden Long March 7A roketiyle uzaya gönderildi. Fırlatma sonrası araç, evvelden belirlenen yörüngesine yerleşti.

Yeni motor, birinci misyonunda beş farklı yörünge yükseltme hareketinde çalıştı. Toplam çalışma müddeti 11.617 saniyeye ulaştı. Bu müddet 3,2 saate karşılık geliyor. Hareketlerin akabinde Communication Technology Demonstrator 26A, Dünya’dan yaklaşık 35.800 kilometre irtifadaki yörüngeye yerleştirildi.

Motorun asıl dikkat çeken kısmı ise uzun müddetli çalışma testi oldu. Yaklaşık 10 saatlik çalışma için tasarlanan motor, testlerde 14 saatten fazla kesintisiz çalıştı. Bu müddette kullanılan yeni kaplama, yüksek sıcaklığa ve oksidasyona karşı dayanıklılık sağladı.

Uydu motorlarında çalışma mühleti, bilhassa yüksek yörüngeye taşınan büyük platformlar için kritik değere sahip. Roket fırlatma sonrası uyduyu transfer yörüngesine bırakıyor. Uydu üzerindeki motor ise aracın son yörüngesine ulaşması için gereken hareketleri tamamlıyor. Bu süreçte motorun uzun müddet sağlam biçimde çalışması gerekiyor.

ABD üretimi R-42DM ve Avrupa üretimi Leros-1B üzere yörünge yükseltme motorları çoklukla yaklaşık yedi saatlik çalışma müddetiyle tasarlanıyor. Çin’in yeni motorunda açıklanan 14 saati aşan kesintisiz çalışma mühleti, bu sınıftaki kimyasal uydu motorları için kıymetli bir eşik olarak kayda geçti.

Uzun çalışma müddeti performans kaybıyla birlikte gelmedi. Motor, misyon sırasında 320 saniyelik özgül itki bedeline ulaştı. Özgül itki, motorun yakıtı itkiye dönüştürme verimliliğini gösteren temel ölçütlerden biri. 320 saniyelik paha, ABD, Avrupa ve Japonya’daki gelişmiş kimyasal uydu motorlarıyla birebir düzeyde yer alıyor.

Çin’in bu motor sınıfındaki çalışmaları 1980’lere kadar uzanıyor. O devirde ülke, kendi sabit yörüngeli irtibat uydularını geliştirmeye çalışırken dış teknoloji ambargolarıyla karşılaştı. Bu alandaki teknolojiye o yıllarda sadece ABD ve Batı Almanya sahipti.

Çinli mühendisler, birinci yerli yörünge yükseltme motorunu on yılı aşan çalışmanın akabinde geliştirdi. 490 newton itkiye sahip birinci yerli motor, 1994 yılında Dong Fang Hong-3 uydusunda kullanıldı. Bu motor ailesi daha sonra Çin’in Ay vazifelerinde ve 2017’de fırlatma sonrası sorun yaşayan ChinaSat 9A uydusunun kurtarma operasyonunda misyon aldı.

Communication Technology Demonstrator 26A uydusu, uydu haberleşmesi, radyo-televizyon yayıncılığı, bilgi iletimi ve ilgili bağlantı teknolojilerinin doğrulanması için kullanılıyor. Uyduyu taşıyan Long March 7A fırlatması, Long March roket ailesinin 653. vazifesi olarak kayıtlara geçti.