Gigabyte RTX 4060 ekran kartlarında PCB yanığına yol açabilecek VRM sorunu

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Bazı Gigabyte GeForce RTX 4060 ekran kartlarında tekrarlayan kısa devre ve PCB yanığı olayları incelendi. Bilhassa RTX 4060 AERO modeli üzerinde yürütülen teknik çalışmada, HDMI çıkışının yakınında oluşan ağır hasarın manzara irtibatından değil, GPU güç devresindeki VRM dizaynından kaynaklanabileceği belirlendi.

Brezilyalı ekran kartı tamir uzmanları Paulo Gomes ve SidNelson, birebir bölgede yanık bulunan birden fazla Gigabyte RTX 4060 ekran kartını incelemeye aldı.

Hasarlı kartların PCB’sinde, imaj çıkışlarının ve bilhassa HDMI temasının yakınında önemli karbonlaşma görüldü. Yanık izlerinin pozisyonu, birinci bakışta HDMI kablosu üzerinden gelen harici bir elektrik dalgalanmasını düşündürse de yapılan ölçümler sorunun kartın kendi güç devresinde başladığını ortaya çıkardı.

İncelemede hasarlı kartların yanında açılmamış ve çalışan bir Gigabyte RTX 4060 örneği de kullanıldı. Karşılaştırma yapabilmek için Inno3D tarafından üretilen farklı bir RTX 4060 modeli de ölçümlere dahil edildi. GPU’ya güç sağlayan dört VRM fazı, osiloskop ve multimetre kullanılarak başka ayrı denetim edildi.

Çok fazlı VRM sistemlerinde GPU’nun çektiği akım, paralel çalışan birden fazla güç fazına dağıtılıyor. Fazlar birbirinden farklı vakitlerde devreye girse de tıpkı voltaj çizgisini besledikleri için benzeri anahtarlama frekanslarında ve misyon döngülerinde çalışmaları gerekiyor. Akımın fazlar arasında istikrarlı dağılmaması durumunda makul MOSFET’ler başka bileşenlerden daha fazla yük altında kalabiliyor.

Inno3D RTX 4060’ın dört güç fazında yaklaşık 207 kHz düzeyinde birbirine epeyce yakın dalga biçimleri ölçüldü. Gigabyte kartta ise fazlar arasında büyük farklılıklar görüldü. Yepyeni devre nizamında fazlardan birinin yaklaşık 150 kHz ile 300 kHz arasında değiştiği, öbür fazların da birebir şartlarda farklı frekans ve misyon döngüleriyle çalıştığı kaydedildi.

Sorunun PWM denetimcisine bağlı akım algılama devresinde bulunduğu bedellendiriliyor. Bu devre, her güç fazından geçen akımı kontrolcüye bildirerek yükün MOSFET’ler arasında dağıtılmasını sağlıyor. Gigabyte kartın dört geri bildirim çizgisinde kullanılan direnç ve kapasitör yapılandırmalarının birbirinden farklı olduğu tespit edildi.

Akım ölçümündeki dengesizlik sebebiyle PWM denetimcisi fazların taşıdığı yükü gerçek biçimde dengeleyemiyor. Muhakkak bir MOSFET’in aşırı yük altında kalmasının akabinde kısa devre oluşuyor ve güç katı çöküyor. Açığa çıkan yüksek ısı ve akım, PCB’yi manzara çıkışlarının bulunduğu bölgeye gerçek yakarak kart üzerinde ağır karbonlaşmaya sebep oluyor.

Hasarın HDMI kontağının çabucak yanında oluşması, arızanın dışarıdan gelen elektrik dalgalanması yahut kullanıcı kusuru olarak kıymetlendirilmesine yol açabiliyor. İncelemeyi yapan teknisyenler, birebir yanık sistemine sahip kimi kartların garanti taleplerinin HDMI üzerinden gelen aşırı tansiyon gerekçesiyle reddedildiğini belirtti. Teknik ölçümler ise arızanın HDMI portunda değil, portun yakınındaki GPU güç katında başladığını gösterdi.

Ağır hasar gören kartlardan birinde dört VRM fazından biri kurtarılamadığı için büsbütün devre dışı bırakıldı. Kalan üç fazın akım algılama devresi, problemsiz çalışan ekran kartlarındaki dizaynlar temel alınarak yine oluşturuldu. Kartta daha yüksek dayanımlı MOSFET’ler kullanıldı, yanmış PCB yolları tekrar çekildi ve 12 volt girişine ek bir sigorta yerleştirildi.

Onarım sonrasında yapılan osiloskop ölçümlerinde kalan üç fazın anahtarlama davranışları birbirine çok daha yakın hale geldi. Manzara çıkışı tekrar çalışan ekran kartı, yük ve gerilim testlerini de tamamladı. İnceleme görüntüsü hazırlanırken tıpkı yanık tertibine sahip diğer bir Gigabyte RTX 4060’ın daha tamir merkezine getirildiği belirtildi.

İncelenen ekran kartlarında 2023 üretim tarihleri bulunuyor. Lakin problemden kaç kartın etkilendiği, belli bir üretim serisiyle sonlu olup olmadığı yahut Gigabyte RTX 4060’ın bütün PCB revizyonlarında tıpkı devre sisteminin kullanılıp kullanılmadığı şimdi bilinmiyor. Çalışma bilhassa RTX 4060 AERO modeli üzerinde yürütüldüğü için bulgular Gigabyte’ın bütün RTX 4060 modellerine genellenemiyor.

Gigabyte, VRM devresinde kullanılan bileşen bedelleri ve birebir hasar sistemiyle yapılan garanti müracaatları konusunda şimdi kamuya açık bir açıklama yayımlamadı. Teknisyenler üreticiden sorunun incelenmesini, etkilenen garanti müracaatlarının yine değerlendirilmesini ve gerekli görülmesi halinde garanti yahut geri çağırma sürecinin başlatılmasını istedi.