Toplumsal medya devlerine ruh sıhhati şoku! Meta ve YouTube mahkum edildi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

10 Saniyede Özet

California heyeti, Meta ve YouTube’u bir genç bayanın ruh sıhhatine ziyan veren ihmal nedeniyle sorumlu buldu.

Şirketlere 3 milyon dolar telafi edici tazminat yükümlülüğü verildi, cezai tazminat ise şimdi netleşmedi.

Karar ABD’de toplumsal medya şirketlerine karşı açılan misal davalar için dikkat çeken bir dönüm noktası olarak görülüyor.

Sosyal medya platformlarının kullanıcılar üzerindeki tesiri artık sırf toplumsal bir tartışma başlığı değil, direkt mahkeme kararlarının konusu haline geliyor. California’da görülen davada Meta ve YouTube, genç bir bayanın ruh sıhhatine ziyan veren ihmal nedeniyle sorumlu bulundu ve 3 milyon dolar telafi edici tazminat ödemelerine karar verildi.

Karar, ABD’de açılmış binlerce misal dava ortasında öne çıkan örneklerden biri oldu. Üstelik süreç burada bitmiş değil. Cezai tazminat ölçüsü şimdi belirlenmedi, şirketler ise kararı temyize taşıyacaklarını açıkladı.

Davanın merkezinde mahkeme evraklarında KGM olarak geçen genç bir bayan yer alıyor. Davacı taraf, toplumsal medya eserlerinin bağımlılık yaratan yapısının anksiyete ve depresyona yol açtığını savundu. Heyet de bu iddiayı kabul ederek Meta ve YouTube’u ihmalkâr davranış nedeniyle sorumlu buldu.

Şirketlerin ödemesine hükmedilen 3 milyon dolarlık telafi edici tazminat, davayla ilişkili mali kayıplar ile acı ve ızdırap için verildi. Bunun yanında cezai tazminat başlığı da masada kalmaya devam ediyor. Heyet, şirketlerin ceza niteliğinde ayrıyeten ne kadar ödeme yapacağı konusunda şimdi karar vermiş değil.

California davası birinci etapta daha geniş bir çerçeveye sahipti. Belgede başlangıçta TikTok ve Snapchat de yer alıyordu. Lakin bu iki şirket, duruşma başlamadan evvel mahkeme dışı uzlaşma yoluna gitti. Böylelikle yargılamanın merkezinde Meta ile YouTube kaldı.

California davasında heyet neye hükmetti?

Bu kararın dikkat cazibeli tarafı, toplumsal medya şirketlerinin sırf platformlarında paylaşılan içerikler üzerinden değil, eser yapıları ve kullanıcı üzerindeki tesirleri üzerinden de türel sorumluluk tartışmasının büyümesi oldu.

Uzun müddettir toplumsal medya uygulamalarının bağımlılık, genç kullanıcı güvenliği ve ruh sıhhati üzerindeki tesirleri tartışılıyordu. California’daki bu karar ise tartışmayı daha somut bir türel yere taşıdı.

ABD’de bu başlık etrafında açılmış dava sayısı da az değil. Ülke genelinde toplumsal medya şirketlerine karşı binlerce emsal dava bulunuyor. Ortak sav, bu eserlerin bağımlılık yapan ve ziyanlı bir yapıya sahip olduğu istikametinde. Davaların büyük kısmı şimdi yargılama basamağına gelmiş değil, bu yüzden California kararı daha da fazla dikkat çekiyor.

New Mexico kararı neden dikkat çekiyor?

Benzer bir tablo kısa müddet evvel New Mexico’da da ortaya çıktı. 24 Mart’ta karara bağlanan davada eyalet, Meta’nın çocukları platformlarındaki sömürüden koruyamadığını ileri sürdü. Heyet bu belgede da Meta’yı hatalı buldu ve şirkete 375 milyon dolar tazminat yükümlülüğü getirdi.

Bu dava artık ikinci etaba ilerliyor. Bundan sonraki kısımda bir yargıç Meta’nın toplumsal medya platformlarında ileriye dönük olarak değişiklik yapmasının gerekip gerekmediğine karar verecek. Bu nokta değerli zira sorun sadece para cezası değil, platformların işleyişine dönük somut düzenlemelerin gündeme gelme ihtimali.

Burada ABD’de sık anılan Section 230 düzenlemesi de tekrar tartışmaya açılıyor. Bu düzenleme, platformların kullanıcılar tarafından paylaşılan içerikler nedeniyle sorumlu tutulmasını zorlaştıran temel türel çerçevelerden biri olarak biliniyor. Tıpkı hukuk yapısı, toplumsal medya şirketlerine karşı bu çeşit davaları kazanmayı da kolaylaştırmıyor. Bu yüzden çıkan kararlar farklı bir tartı taşıyor.

Şirketler artık ne yapacak?

Meta, kararlarla tıpkı fikirde olmadığını ve hem California hem de New Mexico belgelerinde temyize gideceğini açıkladı. Google ismine konuşan Jose Castañeda da YouTube’un bağlı olduğu şirket olarak California kararını temyize taşıyacaklarını söyledi.

Önümüzdeki aylarda daha fazla dava mahkeme önüne gelecek. Bu yüzden California’daki karar, tek başına kapanmış bir belgeden çok, daha geniş bir türel sürecin habercisi üzere duruyor. Sürecin nereye varacağı ise temyiz basamakları ve devam eden davalarla birlikte daha netleşecek.